Triều Tiên kiếm tiền chủ đạo trong khoảng bán tranh bị "lậu", khiến ăn với Trung Quốc, thu nhập từ khu kĩ nghệ Kaesong, và buôn lậu đồ giả để đầu cơ vào chương trình hạt nhân và tên lửa.
Dù kinh tế ngày càng gian nan, Bình Nhưỡng vẫn đang dồn đa dạng nguồn lực vào phát triển chương trình hạt nhân như một bí quyết để ứng phó với Mỹ và các nước họ coi là cừu địch.
Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc cho biết GDP của Triều Tiên năm 2014 đạt khoảng 33,95 nghìn tỷ KPW (28,5 tỷ USD). Đến tháng 7 vừa mới đây, BOK cập nhật cho thấy GDP Triều Tiên năm 2015 giảm 1,1% so với năm 2014. Doanh thu đầu người là 1,39 triệu won/năm (khoảng 1.223 đô la Mỹ), bằng 4,5% so với Hàn Quốc, theo Bloomberg.
Tiền được dùng nhiều nhất tham gia tạo ra năng lực răn bắt nạt của Triều Tiên, khi nhà lãnh đạo Kim Jong Un phấn đấu dồn nguồn lực cho các vụ thể nghiệm hạt nhân và phát hành tên lửa đạn đạo. Trong cuộc thử nghiệm lần ba vào năm 2013, Yonhap cho nhân thức Triều Tiên tốn khoảng 1,5 tỷ đô la cho sự kiện này.
Cơn động đất hơn 5 độ Richter gây ra trong khoảng việc Triều Tiên thí nghiệm hạt nhân lần 5 hồi tuần qua. Ảnh: Reuters
Ngoài ra đó, báo Chosun Ilbo dẫn các nguồn tin tình báo nghĩ là, Bình Nhưỡng đã chi từ 2,8 - 3,2 tỷ đô la Mỹ cho toàn cục chương trình hạt nhân, bao gồm các chi tiêu vận tải và hậu cần, xây dựng các nhà máy khiến cho giàu uranium... Khoản tài chính này đủ để cứu đói cho người dân trong 3 năm, tậu được khoảng 10 triệu tấn lúa.
Để có tiền cho chương trình hạt nhân và vũ khí, Triều Tiên tận dụng các nguồn đem lại thu nhập chính cho nước này như bán vũ trang bất hợp pháp, giao thương với TQuốc, nguồn tiền từ khu công nghiệp bình thường Kaesong, và xuất khẩu công lao ra nước ngoài.
Bán vũ khí với các nước Quả đât Thứ 3
Những khách hàng nhiều lần của Triều Tiên là các quốc gia đang phát hành ở Trung Đông và châu Phi. Lúc trước, những mặt hàng chủ đạo là các hoả tiễn tầm ngắn và tầm trung. Giới quan sát cảnh báo, Triều Tiên thậm chí có thể đã bán công nghệ và bom cho những tổ chức khủng bố.
Trong khoảng thập niên 1980, Triều Tiên trở thành bạn hàng nhiều lần để cung cấp vũ trang cho Iran. Số tiền thu về từ việc bán sản phẩm tăng đáng kể trong trận chiến Iran - Iraq, ước tính Bình Nhưỡng đã kiếm được 4 tỷ đô la Mỹ thời kỳ này.
Trong năm 2001, Triều Tiên còn thu về được 556 triệu đô la trong khoảng bán hoả tiễn. Dù làm ăn chính với Iran, Bình Nhưỡng được cho là muốn tậu phương pháp bán hàng cho cựu chỉ đạo Saddam Hussein của Iraq.
Mối quan hệ với Iran upgrade thành phù hợp tác quân sự, bao gồm đồng phát triển và chuyển giao công nghệ hạt nhân. Sau đó, Triều Tiên mở mang quan hệ sang cả Syria, cung cấp cho Syria một lò bức xúc hạt nhân (sau này bị Israel dội bom).
Cuối năm 2012, hải quan cảng Busan, Hàn Quốc chặn một chuyến tàu Triều Tiên chở hơn 400 xylanh than chì có thể dùng trong đóng hộp tên lửa đạn đạo dự kiến chuyển đến Syria.
Năm 2009, Thái Lan chặn một tàu bay từ Bình Nhưỡng chở 35 tấn vũ trang bình thường, bao gồm các hoả tiễn đất đối không, và hướng tới Iran - bạn hàng lớn của Triều Tiên.
Đương nhiên, những năm cách đây không lâu, việc mua bán trở thành gian nan trong khoảng sau khi quốc tế áp đặt cấm vận chặt chẽ lên Triều Tiên. Mặt khác, vũ khí do Triều Tiên đóng chai không còn được ưa chuộng rộng rãi do dùng kĩ nghệ lạc hậu trong khoảng thời Liên Xô.
Mỹ phải thiết kế lại mẫu tiền 100 đô la Mỹ để chặn đứng tiền giả trong khoảng Triều Tiên. Ảnh: AP
Buôn lậu đồ giả, viagra, ngà voi
Ủy ban tìm hiểu nhân quyền Triều Tiên (Mỹ) cho nhân thức chiến dịch đóng hộp và buôn lậu đồ giả ở Triều Tiên bắt đầu từ thập niên 1970, dưới thời nhà chỉ đạo Kim Jong Il, mà người nhập cuộc bao gồm cả thành phần chính phủ.
Tiền giả là một trong những mặt hàng được sản xuất nhiều nhất, với mệnh giá để khiến giả chủ yếu là các tờ 50 đô la Mỹ và 100 đô la. Hồi năm 1994, New York Times cho biết chính quyền ở Hong Kong và Macao (TQuốc) bắt giữ 5 nhà ngoại giao Triều Tiên mang theo lượng tiền mặt 430.000 đô la Mỹ, nhưng sau đó nhận thấy toàn là tiền giả.
Kang Myung Do, một người Triều Tiên đào tẩu và hiện là giảng viên tại Đại học Kyungmin, nói những tay môi giới có quan hệ với các tổ chức tù nhân ở Hong Kong và Macao đã tìm lại tiền giả của Triều Tiên với giá người ấy so với giá trị thực. "Họ phải trả 500.000 USD để mua lượng tiền giả 1 triệu USD", ông nói với báo Korea Times.
Tới năm 2001, Triều Tiên đã toài ra ngoài khoảng 100 triệu đô la tiền giả. Lợi nhuận thu về trong khoảng bán tiền giả ước tính khoảng 15 triệu - 25 triệu đô la Mỹ hàng năm. Thành ra, đến năm 2013, chính phủ Mỹ quyết định thiết kế lại mẫu tiền 100 đô la.
Khi đến nhận nhiệm vụ ở các phái đoàn ngoại giao, những quan chức Triều Tiên kiêm luôn việc buôn lậu những mặt hàng có kĩ năng mang đến phổ thông ngoại tệ cho nhà nước. Các mặt hàng được khiến cho giả rất đa dạng, từ thuốc lá, thuốc giả, viagra, tiền giả...
Hồi năm 2004, Telegraph cho nhân thức chính quyền Người nào Cập đã bắt một số quan chức Triều Tiên vì tội buôn lậu 150.000 viên thuốc giảm đau Clonazepam. Một số nhân viên từ phái bộ ở Bulgaria thì bị bắt ở Bạn nào Cập khi đang giữ trong người khoảng 500.000 viên thuốc kích thích Captagon khiến giả, với trị giá ước tính 7 triệu USD.
Hình như buôn đồ giả, phổ thông nhà ngoại giao Triều Tiên mới đây chuyển sang lén lút tải ngà voi và sừng tê ngưu. Năm 2012, chính quyền Mozambique bắt một công dân Triều Tiên vì tội chuyên chở trái phép 130 miếng ngà voi ra khỏi nước này, ước lượng trị giá 36.000 đô la. Một số nước như Kenya, Nga và Pháp cũng thi hành các vụ bắt giữ gần giống, tịch thâu lại tổng cộng 1,8 tấn ngà voi.
Bán buôn với TQuốc
China là bằng hữu lớn duy nhất của Triều Tiên, chở che cho nước này về mặt ngoại giao, đồng thời là đối tác làm ăn thương mại lớn nhất. Theo Công ty Con số Hàn Quốc, thương lượng với TQuốc choán hơn 74% thương mại của Triều Tiên trong năm 2014.
Các mặt hàng xuất khẩu của Triều Tiên sang Trung Quốc chủ công là than đá, tài nguyên, áo quần, vải vóc và các mặt hàng thực phẩm. Đổi lại, Triều Tiên du nhập về xăng dầu, thép, máy móc, ôtô và hàng điện tử.
Thời điểm gần đây, sau mỗi lần Bình Nhưỡng thử hạt nhân hoặc phóng tên lửa, Bắc Kinh cùng với trái đất lên án cách việc khiến cho này, nhưng vẫn chần chừ không ủng hộ trừng phạt Triều Tiên mạnh tay. Xuất xứ vì Trung Quốc lo sợ cấm vận chặt chẽ có thể dẫn tới sự sụp đổ của chính phủ Bình Nhưỡng, sản xuất dòng người ghen nạn tràn qua biên cương nước này.
Lương bổng công nhân khiến cho việc ở khu kĩ nghệ liên Triều Kaesong đem lại nguồn ngoại tệ đáng kể cho Triều Tiên. Ảnh: AFP
Khu công nghệ tầm thường Kaesong
Bộ Hợp nhất Hàn Quốc cho nhân thức, khu Kaesong đem đến cho Triều Tiên 616 tỷ won (516 triệu đô la Mỹ) tiền mặt kể từ khi dự án thích hợp tác 2 miền này đi vào hoạt động hồi năm 2004. Hơn 120 công ty Hàn Quốc đã tuyển dụng khoảng 54.000 công trạng Triều Tiên làm việc tại Kaesong, tiền lương khoảng 150 đô la Mỹ/bốn tuần.
Bộ này tình nghi phần lớn nguồn tiền mà chính phủ Triều Tiên chiếm được trong khoảng các công phu nước này làm việc ở Kaesong là để chuyển tham gia kinh phí cho các công trình hoả tiễn và hạt nhân.
Ông Jeong Joon Hee, phát ngôn viên Bộ Thống nhất Hàn Quốc, nói Bình Nhưỡng cố tình "cắt xén" doanh thu trong khoảng công dân của họ qua cách trả tiền công gián tiếp. Dường như các tổ chức kinh doanh Hàn Quốc thanh toán lương lậu bằng đô la Mỹ, chính phủ Triều Tiên đã quy đổi sang won Triều Tiên và phát lại cho người lao động bằng nội tệ. Việc quy đổi cũng dựa trên tỷ giá mà Triều Tiên qui định.
Triều Tiên ngày một muốn thú vị thêm đa dạng khách du lịch. Ảnh: AFP
Xuất khẩu công tích ra nước ngoài
Từ giữa thập niên 2000, Triều Tiên tăng cường gửi người lao động ra nước ngoài làm việc nhằm thu về thêm đa dạng ngoại tệ. Cơ quan Xúc tiến Thương nghiệp & Đầu tư Hàn Quốc cho biết, khoảng 60.000 - 100.000 người Triều Tiên đang làm cho việc tại hơn 40 tổ quốc. Họ khiến cho việc trong phổ thông ngành nghề không giống nhau, trong khoảng phục vụ nhà hàng ở TQuốc và các nước Đông Nam Á, cho đến công nhân xây đắp ở Nga và vùng Trung Đông...
Marzuki Darusman, chuyên gia Liên Phù hợp Quốc về nhân quyền của Triều Tiên, năm 2015 cho biết hơn 50.000 công tích Triều Tiên tại các nước màu năm gửi về quê hương khoảng 1,2 - 2,3 tỷ đô la. Đương nhiên, người Triều Tiên thường không được những người chủ ở nước ngoài đối xử đàng hoàng.
Tạo ra du lịch
Những năm gần đây, chính quyền Triều Tiên tỏ ra muốn cởi mở hơn với quả đât qua việc tạo ra ngao du. Họ kiến tạo vài khu vực khác lạ để du khách tham quan, phát hành các khu nghỉ ngơi và vui chơi tiêu khiển.
AP dẫn lời một quan chức Triều Tiên cho nhân thức, khoảng 100.000 du khách đã đến thăm nước này tham gia năm 2014, trong đó một vài chục nghìn người là trong khoảng China. Số lượng khách du lịch được cho là vẫn tiếp tục tăng, dù Bình Nhưỡng cũng nhiều khi bắt một vài người nước ngoài vì kết tội họ có hành động "chống phá nhà nước".
Minh Anh
.jpg)
.jpg)
